Pin lưu trữ năng lượng (BESS) được xem là mắt xích không thể thiếu trong hệ thống điện hiện đại, giúp khai thác tối đa hiệu quả của các nguồn điện mặt trời, điện gió và thúc đẩy tiến trình chuyển dịch năng lượng xanh. Tuy nhiên, tại Việt Nam, công nghệ này vẫn đang thiếu khung pháp lý và cơ chế giá rõ ràng — khiến hàng tỉ kWh điện tái tạo có nguy cơ bị bỏ phí.
BESS – Mảnh ghép còn thiếu trong chuyển dịch năng lượng xanh của Việt Nam
Tại Diễn đàn Năng lượng sạch Việt Nam lần thứ 5 do Hiệp hội Năng lượng Việt Nam và Cục Điện lực & Năng lượng tái tạo (Bộ Công Thương) tổ chức ngày 7-11 ở TP.HCM, các chuyên gia đã cùng bàn giải pháp thúc đẩy phát triển năng lượng xanh và bền vững.
Ông Nguyễn Thế Hữu – Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) – cho biết, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII đặt mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam sẽ phát triển 10.000 – 16.300 MW hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS).
BESS được xem là thành phần trọng yếu trong hệ thống điện thông minh, đặc biệt khi tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng cao. Công nghệ này không chỉ giúp ổn định lưới điện, tối ưu chi phí hệ thống, mà còn góp phần quan trọng vào mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050.
Dù vậy, các cơ chế hỗ trợ cho BESS vẫn còn thiếu. Hiện chưa có khung giá mua – bán điện cho pin lưu trữ, chưa tách bạch giá công suất với giá điện năng, và cũng chưa rõ quy định tham gia thị trường điện cạnh tranh cho các dự án có BESS. Điều này khiến thị trường chưa đủ hấp dẫn nhà đầu tư, dù tiềm năng phát triển rất lớn.
Cần sớm hoàn thiện cơ chế và khung pháp lý cho pin lưu trữ
Theo ông Nguyễn Anh Tuấn – đại diện Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là thiếu cơ chế thanh toán dịch vụ phụ trợ, chưa xác định rõ giá trị chênh lệch giữa lưu trữ và phát điện, và chưa có cơ chế đấu thầu minh bạch cho các dự án BESS.
Ông Tuấn nhấn mạnh:
“Muốn thu hút đầu tư, Việt Nam cần sớm ban hành cơ chế thanh toán dịch vụ phụ trợ, hỗ trợ vốn và tiêu chuẩn an toàn cho BESS, tạo hành lang pháp lý rõ ràng và ổn định.”
Cùng quan điểm, ông Bùi Duy Linh – Phó trưởng phòng Quản lý nguồn năng lượng mới và năng lượng tái tạo, Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) – cho rằng BESS có thể được vận hành với nhiều mục tiêu khác nhau:
-
Tối ưu chi phí hệ thống điện,
-
Dự phòng cục bộ,
-
Ổn định lưới điện khu vực.
Tuy nhiên, Việt Nam vẫn chưa có mô hình dự báo chính xác hành vi sạc – xả và chưa tối ưu hóa được vai trò của BESS trong toàn hệ thống.
Ông Linh đề xuất:
“Để khai thác hiệu quả BESS, cần sớm ban hành quy định cụ thể về cơ chế vận hành, điều khiển và cơ chế giá cho từng loại hình pin lưu trữ.”
Kinh nghiệm quốc tế và hướng đi cho Việt Nam
Trên thế giới, hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (Battery Energy Storage System) đã phát triển mạnh mẽ trong thập kỷ qua. Trung Quốc, Mỹ và châu Âu đang dẫn đầu với khả năng đáp ứng công suất cực nhanh (dưới 1 giây), chu kỳ sạc – xả linh hoạt và khả năng tích hợp sâu với lưới điện thông minh.
Tại Việt Nam, cùng với xu hướng phát triển điện mặt trời trong khu công nghiệp và mô hình điện tại chỗ (onsite energy), việc tích hợp hệ thống BESS sẽ giúp:
-
Tăng tỉ lệ điện xanh,
-
Giảm tổn thất truyền tải,
-
Tối ưu quản lý năng lượng phân tán,
-
Thúc đẩy hình thành lưới điện thông minh.
Nếu chậm cơ chế – nguy cơ bỏ phí hàng tỉ kWh điện tái tạo
Theo các chuyên gia, nếu chậm ban hành cơ chế cho pin lưu trữ, Việt Nam có thể đánh mất cơ hội tận dụng hàng tỉ kWh điện tái tạo dư thừa, làm giảm hiệu quả đầu tư và kìm hãm đà tăng trưởng năng lượng xanh.
BESS không chỉ là công nghệ hỗ trợ – mà là hạ tầng thiết yếu cho một hệ thống điện hiện đại, linh hoạt, và bền vững.
Để đạt mục tiêu 16.300 MW công suất lưu trữ vào năm 2030, Việt Nam cần chính sách đủ mạnh, cơ chế giá minh bạch, và hỗ trợ đầu tư dài hạn để BESS thật sự trở thành “trái tim” của quá trình chuyển dịch năng lượng xanh trong thập kỷ tới.
GGI – Đơn vị tiên phong triển khai hệ thống pin lưu trữ BESS tại Việt Nam
Là doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực giải pháp lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS), GGI cung cấp giải pháp trọn gói từ tư vấn, thiết kế, đến triển khai và vận hành cho các dự án công nghiệp, thương mại và dân dụng.
Với đội ngũ kỹ sư chuyên sâu và kinh nghiệm triển khai thực tế tại Việt Nam, GGI hướng đến mục tiêu:
-
Tối ưu chi phí đầu tư và vận hành,
-
Đảm bảo an toàn – hiệu suất cao,
-
Đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế,
-
Hỗ trợ doanh nghiệp tiến tới trung hòa carbon.
GGI tin rằng, pin lưu trữ năng lượng sẽ là nền tảng hạ tầng quan trọng giúp Việt Nam đạt được tự chủ năng lượng, ổn định nguồn cung và phát triển bền vững trong giai đoạn chuyển dịch xanh sắp tới.
